|
|

Widma
Stary Szczecin na zdjêciach
Plan Szczecina z 1941 roku
Stettiner Adressbuch 1942
Stare gazety z Pomorza
Ma³e muzeum
Ludzie Starego Szczecina


|
Katarzyna Wielka
Caryca Rosji - Katarzyna II urodzi³a siê 2.05.1729 roku, w Szczecinie, w domu przy ulicy Farnej 1, jako Zofia Augusta Fryderyka von Anhalt-Zerbst. W wieku czternastu lat zosta³a narzeczon± przysz³ego cara Rosji, Wielkiego Ksiêcia Piotra Fiodorowicza, którego po¶lubi³a we wrze¶niu 1745 roku. Wkrótce Katarzyna urodzi³a syna - Paw³a Pietrowicza. ¬ród³a podaj± sprzeczne informacje - nie wiadomo do koñca, czy Pawe³ by³ naprawdê synem Piotra, czy te¿ mo¿e przystojnego oficera Sergieja Saltykova. Oficjalnie zosta³ jednak uznany za dziecko z prawego ³o¿a.
W 1755 roku w jej ¿ycie wkroczy³ Stanis³aw August Poniatowski. W 1764 - ju¿ jako caryca Rosji - popar³a jego kandydaturê na króla Polski. W 1772 roku, wraz z cesarzow± Austrii Mari± Teres± i królem Prus Fryderykiem Wielkim, caryca dokonuje pierwszego rozbioru Polski. Bierze tak¿e udzia³ w dwóch nastêpnych (1792, 1795).
Katarzyna przejê³a w³adzê 22 wrze¶nia 1762 roku. Za panowania Katarzyny II Petersburg sta³ siê istn± europejsk± metropoli±. Caryca nie szczêdzi³a pieniêdzy na sztukê, muzykê i edukacjê. W czasach jej panowania ¶wiatow± s³awê zyska³ Uniwersytet Moskiewski oraz Akademia Nauk.
S³ynê³a z urody i sk³onno¶ci do licznych romansów. Posiada³a dwudziestu jeden oficjalnych kochanków, których starannie wybiera³a. By³a niezwykle oczytan± osob±, interesowa³a siê europejsk± kultur± i sztuk±. Niezwykle starannie dobiera³a osoby, które mia³y prawo przebywaæ w jej otoczeniu.
Kontynuowa³a dzie³o europeizacji kraju, rozpoczête przez cara Piotra I. Cieszy³a siê pos³uchem u swoich poddanych. By³a konsekwentna, a niekiedy niezwykle uparta. Nie ulega w±tpliwo¶ci, ¿e nale¿a³a do najwybitniejszych postaci swojej epoki. Katarzyna Wielka zmar³a w wieku 67 lat w Petersburgu. Zosta³a pochowana w tamtejszej katedrze ¦wiêtego Piotra i Paw³a.
(¼ród³o:http://www.alexanderpalace.org/palace/Catherine.html, http://www.pol.org.pl/news2.php?detail=n1083196099.news, http://www.szkolauwodzenia.pl/artykul15.html)
|

|
Maria Fiodorowna
Druga caryca Rosji wywodz±ca siê ze Szczecina. Urodzi³a siê jako Sophia Dorothea Augusta Luisa von Württemberg 25 pa¼dziernika 1759 roku w Szczecinie w Pa³acu pod Globusem (Grumbkowa). By³a siostrzenic± pruskiego króla, Fryderyka II. Sk±pe ¼ród³a podaj±, ¿e by³a piêkn± kobiet±.
Za namow± Fryderyka II, Katarzyna Wielka wybra³a j± na ma³¿onkê dla swojego syna (pó¼niejszego cara, Paw³a I), którego zaledwie 18-letnia ksiê¿niczka Württembergii po¶lubi³a w 1776 roku. Wtedy to przesz³a na prawos³awie i przyjê³a imiê Marii Fiodorowny. Zyska³a sobie tytu³ "Matki Carów", gdy¿ wyda³a na ¶wiat dziesiêcioro dzieci, z których trójka zasiad³a potem na tronie carskim. Po ¶mierci Katarzyny II, tron rosyjski obj±³ m±¿ Marii - Pawe³. Po dokonanym na carze mordzie w roku 1801 w³adzê, wbrew sprzeciwom matki, obj±³ syn Aleksander.
Maria Fiodorowna zmar³a w wieku 69 lat w Paw³owsku - w letniej rezydencji carów, o któr± bardzo dba³a za ¿ycia. Prze¿y³a kilkoro swoich dzieci.
(¼ród³o:http://lexikon.freenet.de/, http://www.answers.com/topic/paul-i-of-russia, http://biography-2.qardinalinfo.com/p/Paul_of_Russia.html )
|

|
Friedrich Gilly
Friedrich Gilly urodzi³ siê 16 lutego 1772 roku w Szczecinie D±biu.
Ojciec - in¿ynier budowlany - bardzo wcze¶nie zacz±³ wdra¿aæ syna w zawód architekta. W 1788 roku, w wieku 16 lat Gilly wyjecha³ do Berlina, gdzie kontynuowa³ swoj± naukê w Akademii Sztuk. Jego nauczycielami byli Friedrich Becherer, Carl G. Langhans, Christan B. Rode i Johann Ch. Frisch.
W 1796 roku swoim projektem pomnika Fryderyka Wielkiego, Gilly zdoby³ miano najwiêkszego geniusza w dziedzinie budownictwa.
Dziêki królewskiemu stypendium w 1796 roku odby³ podró¿ po Wielkiej Brytanii, Francji i Austrii. Po powrocie, zosta³ profesorem w Akademii Budownictwa w Berlinie. Zmar³ w wieku 28 lat.
Najwiêksze dzie³a: Teatr Narodowy w Berlinie, Królewska Mennica w Berlinie, Zamek Landgut Paretz, projekt pomnika Fryderyka Wielkiego.
(¼ród³o: http://www.archinform.net/arch/2670.htm, http://lexikon.freenet.de/Friedrich_Gilly)
|

|
Carl Loewe
Niemiecki kompozytor ballad. Urodzi³ siê 30 listopada 1796 roku w Löbejün jako dwunaste dziecko tamtejszego kantora. Pierwszych lekcji muzyki udziela³ mu ojciec, nastêpnie kszta³ci³ siê w Halle jako instrumentalista i ¶piewak tenorowy. W 1817 roku rozpocz±³ studia teologiczne na Uniwersytecie w Halle. W 1820 otrzyma³ posadê organisty i kantora w ko¶ciele ¶w. Jakuba w Szczecinie. Jednocze¶nie zosta³ nauczycielem muzyki, greki, historii i biologii w szczeciñskim gimnazjum. Od 1821 roku zosta³ miejskim dyrektorem muzyczny - funkcjê t± pe³ni³ prawie przez pó³ wieku do 1866 roku.
W 1821 o¿eni³ siê z Juli± von Jacob, która zmar³a 18 miesiêcy pó¼niej. Ponownie Loewe o¿eni³ siê w 1825 roku z August± Lange.
W 1832 roku otrzyma³ tytu³ doktora honoriscausa na uniwersytecie w Greifswaldzie. W 1837 zosta³ przyjêty do Królewskiej Akademi Sztuk w Berlinie. Koncertowa³ w Niemczech, Wiedniu, Londynie, Norwegii i Francji.
Pod wzglêdem utalentowania porównuje siê go do Schuberta. Ju¿ jego pierwsze ballady "Edward" (1818) i "Kró³ Erl" (wg Goethego, 1818) ujawni³y jego mistrzostwo. Do jego najbardziej udanych dzie³ zalicza siê "Henryk Ptasznik" (Heinrich der Vogler), "Tom Wierszokleta" (Tom der Reimer), "Ksi±¿ê Eugen" (Prinz Eugen).
Z powodu ró¿nicy zdañ z rad± miejsk± Loewe zosta³ zmuszony w 1866 roku do oddania posady w Szczecinie. W tym samym roku dosta³ udaru mózgu, po którym nigdy ju¿ nie doszed³ do dawnej formy. Zmar³ 20 kwietnia 1869 roku w Kiel. Jego serce spoczywa w filarze organów w Szczeciñskim ko¶ciele ¦w. Jakuba.
Jego spu¶cizna zawiera 400 ballad i pie¶ni, 17 oratoriów, 6 oper, 2 symfonie, Sonaty, Kantaty, utwory kameralne, utwory na fortepian i kompozycje wokalne.
(¼ród³o: http://www.carl-loewe-gesellschaft.de/, http://www.unkel.net/geschichtsverein/loewe.htm, http://www.gopera.com/lieder/opus/loewe.html, http://www.nndb.com/people/995/000097704/, http://www.karadar.com/Worterbuch/loewe.html, http://www.musikschule-carl-loewe.de/)
|

|
Robert Eduard Prutz
Pisarz i poeta. Urodzi³ siê 30 maja 1816 roku w Szczecinie. Po ukoñczeniu jednego z gimnazjów w Szczecinie, Prutz studiowa³ filozofiê, historiê i filologiê w Berlinie, Wroc³awiu i Halle.
W 1841 roku przeniós³ siê do Jeny. W tamtym okresie powsta³a monografia "Der Göttinger Dichterbund".
Jako owoc jego historycznych studiów ukaza³a siê niepe³na "Historia niemieckiego dziennikarstwa" (org. "Geschichte des deutschen Journalismus").
Tworzy³ dzie³a liryczne, erotyczne, polityczne, komedie i dramaty historyczne.
Za wydanie "Politische Wochenstube" zosta³ oskar¿ony o obrazê majestatu, jednak w ostateczno¶ci zosta³ u³askawiony.
W 1846 roku Prutz otrzyma³ pozwolenie na wyk³ady literacko-historyczne w Berlinie, jednak tematy dotycz±ce najnowszej literatury zosta³y mu zakazane. Rok pó¼niej, zosta³ kierownikiem teatru miejskiego w Hamburgu. W 1849 roku otrzyma³ profesurê na kierunku literacko-historycznym na uniwersytecie w Halle.
W 1851 roku, razem z Wolfsohn'em za³o¿y³ tygodnik "Deutsches Museum" i by³ jego redaktorem do przez kolejne piêtna¶cie lat.
W ostatnich latach swojego ¿ycia powróci³ do Szczecina, gdzie pracowa³ jako wolny pisarz.
Niektóre publikacje:
Dramaturgische Blätter, Hamburg, 1846
Vorlesungen über die deutsche Literatur der Gegenwart, Lipsk, 1847
Das Engelchen, Lipsk, 1851
Aus der Heimat, Lipsk, 1858
Aus goldenen Tagen, Praga, 1861
(¼ród³a: http://de.wikipedia.org/wiki/Robert_Eduard_Prutz,
http://www.deutsche-liebeslyrik.de/prutz_b.htm,
http://www.dlorenz.de/Journalismus-Service.htm,
http://www.payer.de/religionskritik/prutz01.htm)
|

|
Johannes Quistorp
Johannes Quistorp urodzi³ siê 14 listopada 1822 roku w Greifswaldzie jako najstarszy syn królewskiego komisarza.
Jako szesnastolatek zacz±³ siê kszta³ciæ w przedsiêbiorstwie J.G. Michel Sohn w Rostoku, po czym przepracowa³ kilka lat na stanowisku asystenta.
Do Szczecina przeprowadzi³ siê w 1846 roku, aby odbyæ roczn± s³u¿bê wojskow±.
W 1847 wszed³ we wspó³pracê z ró¿nymi firmami (m.in. Goldammer&Schleich), a w 1850 roku za³o¿y³ w³asn± firmê pod nazw± Johs Quistorp&Co.
W 1952 roku zosta³ mianowany hanowerskim konsulem królewskim - pozycjê t± piastowa³ do roku 1866.
W 1855 za³o¿y³ na wyspie Wolin najwiêksz± w tamtych czasach w Niemczech fabrykê cementu portlandzkiego "Lebbin", która by³a tylko jedn± z jego licznych inwestycji (inne to: cegielnia, fabryka szamotu, kopalnia kredy). Fabryka wyró¿nia³a siê nie tylko wprowadzonymi na jej terenie innowacjami technicznymi, ale równie¿ rozwiniêtym zapleczem socjalnym (150 mieszkañ robotniczych, dom dla wdów, sala spotkañ, biblioteka).
Quistorp by³ jednym z pierwszych kapitalistów w Szczecinie i Prusach, którzy na pocz±tku ery industrializacji w XIX wieku anga¿owa³ siê w sprawy socjalne swoich pracowników. By³ fundatorem szkó³, pensji, schronisk, sierociñców i fundacji.
Czê¶æ swoich prywatnych gruntów w Szczecinie przeznaczy³ na park i otworzy³ go dla mieszkañców miasta (dzisiejszy Park Kasprowicza - dawny Quistorp Anlage).
Mieszkañcy Szczecina wznie¶li na jego cze¶æ wie¿ê Quistorpa w lasku Arkoñskim (Quistorp-Turm - zniszczona w 1945 roku).
Johannes Quistorp zmar³ 9 maja 1899 roku; na miejsce jego ostatniego spoczynku odprowadza³y go t³umy mieszkañców Szczecina.
(¼ród³o: http://www.quistorp.de/johannes_stettin.htm)
|

|
Franz San Galli
In¿ynier i przemys³owiec. Franz San Gali by³ W³ochem urodzonym w 1824 roku w Pruskim Szczecinie.
Ju¿ w 1843 roku wyemigrowa³ jednak do Rosji, gdzie spêdzi³ resztê swojego ¿ycia.
By³ in¿ynierem, przemys³owcem, publicyst±, cz³onkiem towarzystw in¿ynierskich i deputowanym do Dumy St. Petersburga.
<
Uwa¿a siê go za wynalazcê systemu centralnego ogrzewania. W 1855 roku opatentowa³ swój wynalazek w Niemczech i w Stanach Zjednoczonych. Kaloryfer Franza San Gali przetrwa³ w mniej lub wiêcej niezmienionej formie do naszych czasów - przez 150 lat dokonano oczywi¶cie ró¿nych ulepszeñ, ale g³ówna idea centralnego ogrzewania pozosta³a ta sama.
(¼ród³a: http://www.floorheating.ltd.uk/,
http://en.wikipedia.org/wiki/Radiators,
http://www.gruner-fam.de/SanGalli.html,
http://www.photofora.com/eugene/ligovka/sangalli/pages/sangalli3.htm,
http://pl.wikipedia.org/wiki/Franz_San_Galli)
|

|
Hermann Haken
Doktor praw, nadburmistrz Szczecina w latach 1878-1907. Hermann Haken urodzi³ siê 5 maja 1828 roku w Koszalinie. Tam te¿ ukoñczy³ gimnazjum, a studia prawnicze w Greifswaldzie i Berlinie. W 1852 roku wyda³ tomik wierszy, po¶wiêconych Greifswaldowi, przyrodzie i swojej narzeczonej - Johannie - z któr± o¿eni³ siê w 1857 roku w Ko³obrzegu. Piêæ lat pó¼niej Hermann Haken zosta³ burmistrzem Ko³obrzegu i pe³ni³ ten urz±d przez dwana¶cie lat. 2 stycznia 1878 roku Haken obj±³ urz±d nadburmistrza Szczecina. Przez okres ponad dwudziesto dziewiêcioletniej kadencji Hermann Haken podj±³ siê licznych inwestycji miejskich. Przeprowadzi³ kompleksow± przebudowê uk³adu urbanistycznego miasta, m.in. w szerszym zakresie wprowadzi³ do uk³adu komunikacyjnego ronda. W latach 1882-1910 powsta³a nowa (dzi¶ ¶ródmiejska) dzielnica o charakterze mieszkaniowo-us³ugowym. By³ inicjatorem zagospodarowania starych fortów, które nazwano jego imieniem - Hakenterasse (dzi¶ Wa³y Chrobrego). By³ pomys³odawc± budowy biblioteki publicznej oraz Teatru Miejskiego. Za jego kadencji sporz±dzono równie¿ plany utworzenia Cmentarza Centralnego o powierzchni 150 ha. To z jego inicjatywy miasto sfinansowa³o budowê pomników Loewego, cesarza Wilhelma i Sediny.
Nadburmistrz mia³ równie¿ porywaj±c± wizjê nowoczesnego Szczecina, którego szanse widzia³ w rozwoju portu z szczególn± dba³o¶ci± o zaplecze. Przekonywa³, i¿ trzeba budowaæ Wielk± Trasê ¯eglugow±, która po³±czy Szczecin ze ¦winouj¶ciem i Berlinem.
31 maja 1907 roku Hermann Haken odszed³ na emeryturê i wyprowadzi³ siê z ¿on± do Berlina. Po czterech latach zmar³a jego ukochana ma³¿onka Johanna, sam za¶ Haken piêæ lat po niej tj. 16 lipca 1916 roku. Pochowany zosta³ na Cmentarzu Centralnym, a na jego grobie stan±³ pomnik ozdobiony rze¼b± d³uta Manzla, która przedstawia³a popiersia Hermanna i Johanny. Pomnik wci±¿ znajduje siê na Cmentarzu Centralnym w pobli¿u Alei Zas³u¿onych, niestety sama rze¼ba nie doczeka³a dzisiejszych czasów.
(¼ród³o: B.Twardochleb. "Nadburmistrz Hermann Haken, Pomorski Duch". Kurier Szczeciñski, 25 stycznia 2002r.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Herman_Haken, http://www.szczecin.pl/heads/ludzie.htm)
|

|
Anton Dohrn
Zoolog, darwinista, za³o¿yciel najstarszego istniej±cego do dzi¶ akwarium oraz za³o¿yciel i pierwszy dyrektor stacji zoologicznej - Stazione Zoologica - w Neapolu. Stacja ta sta³a siê powa¿nym o¶rodkiem pracy naukowej. Pracowa³ nad filogeni± krêgowców, og³osi³ monografiê Pantopoda. Urodzi³ siê 29 wrze¶nia 1840 roku w Szczecinie. Jego dziadek Hainrich Dohrn handlowa³ winem i przyprawami, a w 1817 za³o¿y³ w Szczecinie "Pommersche Provinziale Zuckersiederei" przetwarzaj±c± buraki cukrowe. Dohrn bez wiêkszego entuzjazmu studiowa³ zoologiê i medycynê na uniwersytetach w Królewcu, Berlinie, Bonn i Jenie. Jego pogl±dy zmieniaj± siê w lecie 1862, gdy Anton zapoznaje siê z pracami Darwina, które robi± na nim piorunuj±ce wra¿enie. Od tej pory Dohrn jest zaciêtym obroñc± teorii ewolucji. W 1865 roku robi doktorat na uniwersytecie we Wroc³awiu, a w 1868 habilitacjê w Jenie. Bêd±c w Messynie, Dohrn obmy¶la plan maj±cy na celu za³o¿enie sieci zoologicznych stacji badawczych na ca³ym ¶wiecie, do których naukowcy mogliby przyje¿dzaæ i po¶wiêciæ siê kolekcjonowaniu materia³u, obserwacjom i eksperymentom. W 1870 Anton Dohrn decyduje siê przenie¶æ swoje laboratorium do Neapolu, gdzie w 1873 roku udostêpnia stacjê zoologiczn± naukowcom, a w 1874 równie¿ innym odwiedzaj±cym. W 1874 roku po¶lubia Mariê Baranowsk±. Zwi±zek ten owocuje czwórk± potomstwa. Po ¶mierci - 26 wrze¶nia 1909 roku - jego stanowisko w stacji przejmuje jego syn Reinhard.
(¼ród³o: http://en.wikipedia.org/wiki/Anton_Dohrn, http://www.istitutomazzini.napoli.it/)
Czytaj wiêcej na: http://www.istitutomazzini.napoli.it/
|

|
Alfred Döblin
Alfred Döblin urodzi³ siê 10 sierpnia 1857 roku w Szczecinie jako czwarty syn ¿ydowskiego krawca. O tym zdarzeniu informuje tablica pami±tkowa przy ulicy Panieñskiej 16. Po rozpadzie ma³¿eñstwa jego rodziców w 1888 r., przeprowadzi³ siê wraz z matk± i rodzeñstwem do Berlina, gdzie w 1891 roku rozpocz±³ naukê w gimnazjum. Tam zacz±³ rozwijaæ swoje zainteresowania literackie, filozoficzne i muzyczne. Jego pierwszy tekst literacki "Ein Bild aus der Gegenwart" ukaza³ siê w 1896 roku. Pierwsza powie¶æ "Jagende Rosse" powsta³a w 1900 r. W 1900 r. rozpocz±³ studia medyczne w Berlinie i Freiburgu, po zakoñczeniu których pracowa³ jako lekarz asystent. Podczas pierwszej wojny ¶wiatowej by³ lekarzem wojskowym w Lotaryngii.
By³ wspó³pracownikiem czasopisma "Der Sturm", laureatem "Fontane-Preis" w 1916r. za powie¶æ "Die drei Sprünge des Wang-Iun", redaktorem czasopisma "Neue Rundschau", korespondentem "Prager Tagblatt", cz³onkiem Pruskiej Akademii Sztuki.
W 1933 Döblin emigrowa³ do Pary¿a, a siedem lat pó¼niej do Stanów Zjednoczonych. Do Niemiec wróci³ w 1946 roku ju¿ jako nawrócony katolik. Zmar³ w 1957 roku we Freiburgu.
Najwa¿niejsze prace:
1912 - zbiór nowel "Die Ermordung einer Butterblume"
1916 - Die drei Sprünge des Wang-Iun
1025 - "Reise in Polen"
1929 - powie¶æ "Berlin Alexanderplatz" (przeniesiona na ekran w 1931 r.)
1934-37 - powie¶ci "Babylonische Wanderung", "Pardon wird nicht gegeben"
1956 - powie¶æ "Hamlet oder Die lange Nacht nimmt ein Ende"
(¼ród³o: http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/DoeblinAlfred/, http://www.alfred-doeblin.de/, http://serwisy.gazeta.pl/metroon/1,0,1718374.html?ustawEnergis=1 )
|

|
Karl Ludwig Manzel
Rze¼biarz, twórca szczeciñskich pomników m.in. Sediny i Herkulesa walcz±cego z Minotaurem.
Ludwig Manzel urodzi³ siê w 1858 roku w Kegendorf/Anklam. W 1875 roku rozpocz±³ naukê na Berliñskiej Akademii u Alberta Wolffa i Fritza Schapera.
Jako samodzielnym artysta zadebiutowa³ w 1889 roku. W 1895 zosta³ cz³onkiem Akademii Sztuk w Berlinie, a rok pó¼niej obj±³ profesurê w Królewskim Muzeum Sztuki w Berlinie. W latach 1912-1918 by³ prezydentem Pruskiej Akademii Sztuki. By³ bliskim przyjacielem cesarza Wilhelma II. Zmar³ w 1936 roku w Berlinie.
(¼ród³o: http://www.kunst-und-kultur.de/Kuenstler/bin/kunsteinzel/90682046229600/, http://www.xs4all.nl/~androom/index.htm?biography/p012509.htm,
http://sedina.pl/ - polecana stronka!)
|

|
Julius (Julo) Levin
¯ydowskiego pochodzenia malarz ekspresjonista. Urodzony 5 wrze¶nia 1901 roku w Szczecinie jako trzecie dziecko Emmy i Leo Levinów. Od najm³odszych lat wykazywa³ ogromne zainteresowanie malowaniem i ju¿ w wieku 6 lat posiada³ kolekcjê ponad 3 tysiêcy w³asnych prac. Studiowa³ sztukê w Essen i Monachium a potem w Düsseldorfie.
Do czasu kiedy w 1933 roku nazi¶ci doszli do w³adzy Levin by³ uznanym artyst±. Jednak nowe w³adze nie aprobowa³y sztuki awangardowej, a artystów nie bior±cych udzia³u w nazistowskiej propagandzie uwa¿ano za komunistów i "degeneratów". W 1933 Julo zosta³ aresztowany i zakazano mu wystawiaæ publicznie swoje prace. Od 1936 roku naucza³ sztuki w ¿ydowskiej szkole w Berlinie. Gdy w 1941 roku w³adze nazistowskie zamknê³y szko³ê, Levin zosta³ zmuszony do pracy na kolei. Tam sprz±ta³ powracaj±ce ze wschodu wagony transportuj±ce ¯ydów do obozów zag³ady. Wagony wraca³y zawsze puste, lecz pe³no w nich by³o krwi i ekskrementów. Upamiêtniaj±c te wydarzenia Julo, w wigiliê Nowego Roku 1942, wykona³ drzweworyt "Wóz tocz±cy sie na dó³" i wys³a³ go do przyjaciela.
17 Maja 1943 roku Julo zosta³ aresztowany i wywieziony do obozu koncentracyjnego w O¶wiêcimiu. Tam te¿ zgin±³ tego samego roku. Jego dorobek artystyczny zosta³ zachowany przez jego przyjació³.
(¼ród³o: http://www.ushmm.org/outreach/id2096.htm, http://www.ushmm.org/wlc/idcard.php?lang=en&ModuleId=10006329,
http://www.zamek.szczecin.pl/pl/ksiazki/levin.asp, http://de.wikipedia.org/wiki/Julo_Levin )
|

|
Manfred Schatz
Malarz urodzony w Stepnicy nad Zalewem Szczeciñskim w 1925 roku. Jego ojciec - malarz portrecista - zachêca³ syna do rozwijania talentu plastycznego. Schatz skoñczy³ liceum plastyczne w Szczecinie i Akademiê Sztuk Piêknych w Berlinie. W czasie wojny zosta³ wcielony do armii niemieckiej i wys³any na wschodni front, gdzie pojmany spêdzi³ ponad cztery lata w obozie jenieckim na terenie Rosji. Po wojnie po¶lubi³ swoj± dawn± mi³o¶æ - Ilse - i zamieszka³ w Meerbusch ko³o Düsseldorfu. Pejza¿e Pomorza Zachodniego, za którymi tak bardzo têskni³, sta³y siê dla niego ¼ród³em inspiracji. W czasie rekonwalescencji po przebytych w obozie chorobach, zacz±³ dok³adnie obserwowaæ zachowania zwierz±t i to wiernemu ich oddaniu po¶wiêci³ resztê swojej kariery.
Gdy obrazy Schatza pojawi³y siê na wystawach w 1953 roku, malarz natychmiastowo odniós³ sukces, a prace sprzedawaly siê bardzo dobrze. Aby móc obserwowaæ ró¿ne zwierzêta z bliska, artysta udawa³ siê przez wiele lat na coroczne wyprawy do Laponii i Skandynawi. Tam szkicowa³ swoje ulubione zwierzêta, w tym wilki.
W latach 60-tych zosta³ uhonorowany wieloma nagrodami na miêdzynarodowych wystawach m.in. we Florencji i Düsseldorfie. W 1975 podczas Wystawy Malarskiej w Toronto, spo¶ród 143 malarzy (¿yj±cych i nie¿yj±cych) Manfred Schatz zosta³ uznany za najbardziej znacz±cego malarza dziko ¿yjacych zwierz±t.
Opublikowa³ kilka ksi±¿ek i pomimo tego, i¿ w ¶wiecie sztuki uwa¿any by³ za nie¶mia³ego i mówi±cego jedynie po niemiecku, Schatz a¿ do swojej ¶mierci w 2004 roku naucza³ amerykañskich stypendystów podczas letnich kursów w swoim studiu w Meerbusch.
Obrazy Schatza by³y wystawiane w kilkunastu wielkich miastach Ameryki i Europy. Zorganizowano tak¿e wystawê w Pekinie, a w czterech muzeach Stanów Zjednoczonych znajduj± siê sta³e ekspozycje jego dzie³.
(¼ród³o: http://www.natural-images.org/schatz.html,
http://www.collectorscovey.com/manschatar.html
http://www.wildlifeart.org/
http://store.russellfinkgallery.com/schatzmanfred3.html)
|
|
 |